السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)
74
البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)
خويش فرا گرفته و از افكار و اطلاعات آنان استفاده نموده است ، در صورتى كه آن چه وى براى بشر عرضه داشته ، نه تنها با افكار و عقايد مردم دوران عصر خويش سنخيت و سازش ندارد بلكه درست در نقطهء مقابل آنها قرار گرفته است . زيرا از نظر تاريخ مسلم است ، مردمى كه رسول خدا ( ص ) با آنان معاصر و در ميان آنان پرورش يافته بود ، عدهاى از آنان به بتپرستى و به اوهام و خرافات پايبند بودند و گروه ديگر نيز اهل كتاب بوده ، معارف ، احكام و عقايدشان را از كتب عهدين و از تورات و انجيل به دست مىآوردند . اگر فرض كنيم كه محمد ( ص ) تعاليم خويش را از همان دانشمندان كه با آنان معاصر بود ، اخذ نموده ، مطالبى كه در قرآن آمده ، از تورات و انجيل گرفته است ، آيا لازمهء اين ادعا چنين نخواهد بود كه عقايد و افكار متداول آن روز بر گفتار و معارف وى پرتو افكنده است و در ميان معارف قرآن و معارفى كه در تورات و انجيل آمده است ، يك نوع تشابه و تقارن وجود داشته باشد ؟ اما ما مىبينيم كه قرآن با كتب عهدين تفاوت ماهوى و اصولى دارد ( 1 ) - و قرآن با اوهام ، خرافات و موهوماتى كه كتب عهدين و ديگر مصادر علمى آن عصر ، مالامال از آنها بود ، مبارزه مىكند . حقايق علمى و اخلاقى ، معارف عقلى و الهى را از اين گونه اباطيل پاك و منزه مىسازد ، خرافاتى را كه در جامعه آن روز حاكم بوده ، از دامن توحيد و خداشناسى مىزدايد . قرآن مجيد مسئله توحيد و خداشناسى را مطرح مىكند و خدا را آن چنان توصيف و تعريف مىنمايد كه لايق و شايسته آن بوده ، مطابق با شأن خدايى و مقام ربوبيّت و الوهيّتش مىباشد و از آن چه نقص و حدوث خدا را مىرساند تبرئه و تنزيهش نموده ، ساحت قدسى وى را از اين گونه اوهام و اباطيل مبرا مىسازد و همچنين در مسئله نبوت نيز همين روش صحيح و اصولى را در پيش مىگيرد . اينك آيات چندى را دربارهء اين دو مسئله : مسئله توحيد و نبوت از نظر قرآن در اينجا مىآوريم : توحيد در قرآن قرآن مجيد خدا را چنين معرفى مىكند : وَ قالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَداً سُبْحانَهُ بَلْ لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ كُلٌّ لَهُ قانِتُونَ . بَدِيعُ السَّماواتِ